Outdoor w edukacji i edukacja w outdoorze. Budowanie trwałych połączeń ku przetrwaniu
Podczas wystąpienia omawiam znaczenie edukacji formalnej w kontekście budowania trwałych więzi człowieka z naturą oraz jej roli w procesie adaptacji prorozwojowej. Podkreślam, że skolaryzacja powinna służyć rozwojowi jednostki i poprawie jakości jej życia, a kluczową funkcją edukacji jest wspieranie adaptacji do nieustannie zmieniającego się świata. Zwracam uwagę na zagrożenia wynikające z odłączenia człowieka od natury, co prowadzi do obniżenia jakości życia, zdrowia psychicznego i fizycznego. Przedstawiam argumenty mówiące o konieczności powrotu do bezpośredniego kontaktu z przyrodą, podkreślając rolę edukacji outdoorowej jako strategicznego narzędzia odbudowy relacji człowieka z naturą. Omawiam, jak biofilia i doświadczenia w naturalnym środowisku sprzyjają holistycznemu rozwojowi uczniów, kształtując kompetencje miękkie, takie jak odpowiedzialność, współpraca czy wytrwałość. Prezentuję wyniki badań, wskazujące na niedostateczne wykorzystanie potencjału edukacji outdoorowej w polskich szkołach, będące wynikiem braku potrzeb i kompetencji nauczycieli, ograniczeń systemowych i kulturowych. W końcowej części staram się wskazać konieczność transformacji strategii kształcenia, aby umożliwić uczniom bezpośrednie doświadczanie świata i konstruowanie wiedzy w naturalnym środowisku, co jest kluczowe w przygotowaniu do wyzwań przyszłości. Edukacja outdoorowa stanowi nie tylko narzędzie rozwoju osobistego, ale także fundament przetrwania człowieka w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości, integrując „zielone” umiejętności i kompetencje przyszłości 4K.
During my presentation, I discuss the importance of formal education in the context of building lasting bonds between humans and nature, as well as its role in the process of pro-developmental adaptation. I emphasize that schooling should serve the development of the individual and improve their quality of life, and that the key function of education is to support adaptation to a constantly changing world. I draw attention to the dangers of disconnecting humans from nature, which leads to a decline in quality of life and mental and physical health. I present arguments for the need to return to direct contact with nature, emphasizing the role of outdoor education as a strategic tool for rebuilding the relationship between humans and nature. I discuss how biophilia and experiences in the natural environment promote the holistic development of children, shaping soft skills such as responsibility, cooperation, and perseverance. I present research findings indicating the underutilization of the potential of outdoor education in Polish schools, resulting from a lack of needs and competences among teachers, as well as systemic and cultural limitations. In the final part, I try to point out the need to transform education strategies to enable students to experience the world directly and construct knowledge in a natural environment, which is crucial in preparing them for the challenges of the future. Outdoor education is not only a tool for personal development, but also a foundation for human survival in a dynamically changing reality, integrating “green” skills and the “4C” competencies of the future.
